Źródła błędów przy określaniu poziomu cukru

Błąd Następstwa/skutki Tak powinno się to robić Inne rady
Pobieranie krwi ze środka opuszki Powoduje to niepotrzebny ból i zmniejsza dokładność pomiaru. Środek opuszki palca jest najbardziej wrażliwym na ból miejscem. Nakłucia powinno się dokonywać z boku opuszki (prawie) każdego palca lub na płatku ucha. W ostatnim przypadku jednak nakłucie powinna wykonać inna osoba. Powinno się także chronić palec wskazujący, gdyż to on najczęściej wypełnia w życiu codziennym funkcje zmysłu dotyku. W większości pomocy do wykonywania nakłuć głębokość nakłucia można regulować. Należy wykorzystywać tą funkcję by jak najmniej obciążać opuszki palców.
Oczyszczanie miejsca nakłucia alkoholem. Alkohol sprawia, że skóra staje się twardsza. To wywołuje w miejscu nakłuć tylko niepotrzebny ból podczas pobierania krwi. Wystarczy wymyć ręce ciepłą wodą. Resztki pożywienia, jak na przykład cukier na palcach, mogą fałszywie podwyższyć wyniki pomiaru cukru. Jeśli nie ma możliwości umycia rąk, można wyjątkowo zastosować do oczyszczenia wacik z alkoholem. Przed ukłuciem należy jednak pozwolić alkoholowi zupełnie odparować.
Ściskanie palca przy pobieraniu krwi. Cząsteczki tkanki i limfa mieszają się z krwią i ją rozrzedzają, przez co dochodzi do zafałszowania wartości mierzonego cukru. Nowoczesne urządzenia do mierzenia poziomu cukru potrzebują tylko minimalnych ilości krwi. Dodatkowo mogą też Państwo delikatnie pomasować palec przed ukłuciem lub pozostawić na kilka sekund ramię w pozycji pionowej wiszącej, by krew mogła dopłynąć do ręki. Nigdy nie należy dokonywać nakłucia w zimne palce. Do mycia należy używać zawsze tylko ciepłej wody.
Dostarczona ilość krwi jest za mała. Niektóre urządzenia zaczynają pomiar pomimo zbyt małej ilości krwi. Dochodzi do zafałszowania wyniku pomiaru – urządzenie pokazuje zbyt niską wartość. Pole testowe musi być całkowicie pokryte krwią. Jeśli kropla krwi nie jest dostatecznie duża, można przez ostrożne! wyciskanie dopełnić pole testowe krwią (przed upływem 1/3 czasu pomiaru). Jeśli jednak uznacie Państwo, że pasek testowy jest już spaczony, trzeba powtórzyć pomiar. Przy bardzo starych urządzeniach, pierwszą kroplę trzeba było zetrzeć, a użyć można było dopiero drugą kroplę krwi. Na szczęście należy to już do przeszłości.
Za rzadka wymiana igły. Nakłucie jest bardzo bolesne. Pojawia się uczucie, że igła jest tępa. Czasem w miejscach nakłucia pojawiają się czarne odbarwienia. Igły nakłuwaczy powinno się wymieniać co 2 miesiące (przy dokonywaniu 4-5 pomiarów na dzień). Jeśli igła bardzo się stępiła, istnieje niebezpieczeństwo, że drobne cząsteczki metalu pozostaną w miejscu nakłucia. Dotyczy to także igieł do zastrzyków przy użyciu pen-ów.
Urządzenie jest nieprawidłowo zakodowane. Zmierzona wartość poziomu cukru może być błędna. (w każdym z urządzeń stopień prawdopodobieństwa jest różny). W niewielu wypadkach pojawia się komunikat o błędzie. Większość glukometrów należy dostosować do danego opakowania pasków testowych przy pomocy kodu. Kod podany jest na opakowaniu lub fiolce pasków testowych. Nie wolno nigdy mieszać pasków testowych o różnych kodach. W razie niepewności aptekarz chętnie wyjaśni Państwu kodowanie danego glukometru albo sam zakoduje go dla Państwa.
Paski testowe są za stare lub zepsute. Większość glukometrów (przeważnie te starsze) podają zupełnie błędne wartości lub podają komunikat o błędach. Ponieważ wiele pasków testowych (mierzących chemicznie) jest bardzo wrażliwych na wilgoć, powinno się je wyjmować z fiolki bezpośrednio przed wykonywaniem pomiaru. Fiolkę należy natychmiast zamknąć. Pola testowego starszych pasków do pomiaru lepiej nie dotykać, gdyż wtedy ulegają zniszczeniu. Wiele pasków ma oficjalny termin ważności 6 miesięcy. Proszę sprawdzać go regularnie.
Zbyt wysokie lub za niskie temperatury. Pomiar nie następuje. Niektóre urządzenia dają ostrzeżenie dzięki kontrolnej diodzie. Urządzenia i paski do pomiarów są wrażliwe na temperaturę. Idealnymi temperaturami są te pomiędzy 5 a 35 stopniami Celsjusza. Choć ważniejsze jest przechowywanie insuliny w chłodnym miejscu, to istnieją też torby izolacyjne dla glukometrów, które zachowują wymaganą temperaturę na przykład w samochodzie.
Stanowczo za mało piję. Zbyt małe zaopatrzenie organizmu w płyny prowadzi do wzrostu wartości liczby hematokrytowej i wartość zmierzonego poziomu cukru będzie niższa niż w rzeczywistości. By temu przeciwdziałać, wiele glukometrów posiada tolerancyjny zakres hematokrytu. Jeśli jednak przekroczą go Państwo: PROSZĘ PIĆ WYSTARCZAJĄCO DUŻO – co najmniej 2 litry na dzień. Wystarczająca ilość przyjętych płynów wpływa korzystnie nie tylko na wynik pomiaru cukru lecz ogólnie człowiek czuje się lepiej.
Kolejne możliwe źródła błędu przy określaniu poziomu cukru.

(c) Ewa Koch